Wszystko zaczyna się od tworzenia się biofilmu na powierzchni zębów, który przechodzi w płytkę nazębną, która po mineralizacji przekształca się w kamień nazębny. Płytka nazębna stymuluje układ odpornościowy do walki z nią- powstają choroby przyzębia, które postępują wraz z coraz większym odkładaniem się płytki nazębnej. Szorstka powierzchnia kamienia nazębnego staje się doskonałym podłożem dla dalszego gromadzenia się płytki nazębnej, przez co staje się on coraz większy i większy. Jego zewnętrzna powierzchnia kolonizowana jest przez bakterie tlenowe, za to warstwy bliżej zęba- przez bakterie beztlenowe. Już po około 2 dniach od odłożenia się biofilmu na powierzchni zęba, zaczyna się jego mineralizacja i tworzenie się kamienia nazębnego. 2 dni! Czyli mycie psu zębów raz na tydzień/ miesiąc/ rok to ZNACZNIE za mało.

 

W miarę narastania kamienia powstają owrzodzenia śluzówki jamy ustnej i podrażnienia mechaniczne. Możecie sobie wyobrazić, jaki to jest ból i dyskomfort…

Generalnie żeby zapobiegać chorobom przyzębia, należy zapobiegać tworzeniu się płytki nazębnej. I tutaj warto zapamiętać sobie raz na zawsze- jakby istniały cudowne żujki czy inne cukierki czyszczące zęby, nikt z nas by codziennie nie pucował swoich zębów szczoteczką, a jedlibyśmy czyszczące je lizaki czy inne krakersy. Tak niestety nie jest. Najskuteczniejszym orężem w walce z płytką nazębną jest regularne- CODZIENNE- szczotkowanie zębów. Jak wykazano, codzienne szczotkowanie zębów może skutkować redukcją płytki nazębnej o 37,4%, a kamienia nazębnego o 80,2% w porównaniu z zębami niemytymi! Co jednak kiedy pies chce nas zjeść za mycie zębów i chcielibyśmy je ograniczyć do niezbędnego minimum? Na szczęście jest kilka sposobów, które skutecznie ograniczają tworzenie się płytki nazębnej. A jednym ze skuteczniejszych, których skuteczność jest udowodniona naukowo to… podawanie do jedzenia alg morskich.

 

Co w tych algach działa na te zęby? Po pierwsze- polisacharyd o wdzięcznej nazwie fukoidan. Zawiera on dużo siarki -> wzrasta ilość siarki w ślinie, która ogranicza zdolność wiązania wapnia do płytki nazębnej- czyli mineralizację płytki. Po drugie- fenole, jod i fosforany, które również ograniczają odkładanie się płytki, podobnie jak siarka. Po trzecie- składniki hamujące powstawanie kamienia takie jak cynk, krzemiany i siarczany. Nie będę opisywała tego wszystkiego dokładnie, bo jest to ten rodzaj wiedzy, który jest ciężkostrawny Niech wystarczy to, że w algach działa wspólnie wiele różnych składników.

No dobra, teoria teorią, a dowody? Proszę bardzo!

Przeprowadzono pewne badania, będące jednocześnie pierwszymi długoterminowymi na temat alg morskich A. nodosum i zdrowia jamy ustnej psów.

Punktem wyjściowym było mechaniczne oczyszczenie zębów (skaling). Następnie psy zostały podzielone na dwie grupy: jedna z nich dostawała smakołyki zawierające A. nodosum, druga natomiast- placebo. Badanie trwało 90 dni, w ciągu których trzykrotnie- po 30, 60 i 90 dniach, oceniano takie parametry jak: wskaźnik płytki nazębnej (PI), wskaźnik kamienia nazębnego (CI), wskaźnik zdrowia jamy ustnej (OHI), wskaźnik krwawienia z dziąseł (GBI) i stężenie lotnych związków siarki (VSC).

No i co wyszło? Przy podawaniu A. nodosum znacznie poprawiły się parametry PI, CI i VSC. Skutecznie zmniejszało gromadzenie się płytki nazębnej i kamienia nazębnego i badanych psów. Psy karmione A. nodosum wykazywały znacznie niższe stężenia VSC i lepszy stan zdrowia jamy ustnej (np. OHI i GBI) niż te z grupy kontrolnej. Słowem- algi wspierają zdrowie jamy ustnej.

Należy pamiętać, że A. nodosum zawierają dużą ilość jodu (450-1000 ppm). Bezpieczny górny limit jodu dla psa wynosi 170 mcg/kg masy ciała.

My stosujemy od długiego czasu preparat marki Pokusa RawDietLine BIO Alga morska. Jest on standaryzowany pod względem zawartości jodu w danej partii, dlatego nie zapomnijcie przy rozpoczynaniu każdego kolejnego opakowania sprawdzić ich dawkowanie!

 

Czy algi morskie działają tylko na zęby? Otóż… nie! Wykazano, że A. nodosum mogą zmniejszać ryzyko na rozwoju otyłości i cukrzycy, regulują mikroflorę jelitową po antybiotykoterapii, łagodzą stany zapalne jelit, a także mogą stymulować odporność. Ponad to, ze względu na wysoką zawartość polifenoli dobrze działają jako antyoksydant, co jest szczególnie ważne w przypadku psich sportowców. Jeśli chcecie rozszerzenia tematu antyoksydantów u psich sportowców, dajcie znać w komentarzach

Na koniec chyba najważniejsze: czy algi morskie można stosować bezrefleksyjnie u każdego psa czy kota? Nie! Wysoka zawartość jodu ma wpływ na funkcjonowanie tarczycy. Poza tym zawartość fosforanów może mieć znaczenie u pacjentów nerkowych. Dlatego zawsze przed rozpoczęciem jakiejkolwiek suplementacji warto wybrać się do swojego lekarza weterynarii i skonsultować z nim swoje zamiary. Wówczas będziecie mieli pewność, że nie szkodzicie swoim podopiecznym, a wiadomo od czego nadgorliwość jest gorsza…

Żeby pieskom żyło się lepiej,

tym razem nie w roli pańci Cynki i Holki, ale jako lekarz weterynarii Alicja Wójcik

PS. Jako "dowód anegdotyczny" na zdjęciu zęby niemal siedmioletniej Cynki, która nigdy nie miała wykonywanego skalingu. Wszystkim pieskom życzę takich zębów!

Wszelkie treści przedstawione w niniejszym artykule są objęte prawem autorskim i podlegają ochronie na mocy „Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych” z dnia 4 lutego 1994 r. (tekst ujednolicony: Dz.U. 2006 nr 90 poz. 631).

Kopiowanie, przetwarzanie, rozpowszechnianie tych materiałów w całości lub w części bez zgody autora jest zabronione.

 

 

Autorem wpisu jest lekarz weterynarii Alicja Wójcik

 

Bibliografia:

1. Dijken van J.W., Koistinen S., Ramberg P. “Effect of daily Ascophyllum nodosum alga intake on oral health”. IADR General Session and Exhibition 2014

2. Gawor J., Jank M., Jodkowska K., Klim E., Svensson U.K.: “Effects of Edible Treats Containing Ascophyllum nodosum on the Oral Health of Dogs: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Single-Center Study. Front Vet Sci. 2018;5:168.

3. Gawor J., Jodkowska K., Jank M., „Effects of an Ascophyllum nodosum formulation on oral health index in dogs and cats. Weterynaria w Praktyce 10/2013

4. Oka S, Okabe M, Tsubura S, Mikami M, Imai A. “Properties of fucoidans beneficial to oral healthcare.” Odontology. 2020;108(1):34-42.

5. Wang L., Ai C., Wen C., Qin Y., Liu Z., Wang L., Gong Y., Su C., Wang Z., Song S.: “Fucoidan isolated from Ascophyllum nodosum alleviates gut microbiota dysbiosis and colonic inflammation in antibiotic-treated mice.” Food Funct. 2020;11(6):5595-5606.

6. Zhang J, Tiller C, Shen J, Wang C, Girouard GS, Dennis D, Barrow CJ, Miao M, Ewart HS.: “Antidiabetic properties of polysaccharide- and polyphenolic-enriched fractions from the brown seaweed Ascophyllum nodosum.” Can J Physiol Pharmacol. 2007 ;85(11):1116-23.

7. Zhang W., Kwak M., Park H.B., Okimura T., Oda T., Lee P.C., Jin J.O.: “Activation of Human Dendritic Cells by Ascophyllan Purified from Ascophyllum nodosum.” Mar Drugs. 2019;17(1):66.